USG jamy brzusznej – co obejmuje i jak się przygotować?
USG jamy brzusznej należy do najczęściej wykonywanych badań obrazowych. Jest bezpieczne, bezbolesne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Pozwala ocenić narządy jamy brzusznej i wykryć wiele nieprawidłowości, dlatego bywa zlecane zarówno profilaktycznie, jak i w diagnostyce konkretnych dolegliwości. W tym artykule wyjaśniamy, co obejmuje badanie oraz jak prawidłowo przygotować się do USG jamy brzusznej.
Czym jest USG jamy brzusznej i jakie narządy obejmuje
Badanie wykonuje się najczęściej głowicą konweksową przykładaną do skóry brzucha pokrytej żelem. Zakres USG zależy od wskazania klinicznego i może obejmować między innymi wątrobę, pęcherzyk żółciowy, trzustkę, nerki oraz śledzionę. W określonych sytuacjach możliwa jest również ocena ścian żołądka i jelit, ich ruchomości oraz zmian położonych w otoczeniu przewodu pokarmowego.
Kiedy wykonać badanie USG brzucha?
Skierowanie najczęściej wystawia się w przypadku bólu brzucha o niejasnej przyczynie, podejrzenia kamicy pęcherzyka żółciowego lub nerek, nieprawidłowych wyników prób wątrobowych oraz nawracających zakażeń dróg moczowych. Ultrasonografia służy również do kontroli tętniaka aorty brzusznej, oceny narządów po urazie oraz monitorowania wcześniej wykrytych zmian. Badanie coraz częściej wykonuje się również profilaktycznie.
Jak przygotować się do USG jamy brzusznej?
Gazy w jelitach mogą ograniczać widoczność niektórych narządów, zwłaszcza trzustki i dróg żółciowych. Odpowiednie przygotowanie do badania pomaga uzyskać czytelniejszy obraz i ułatwia lekarzowi dokładną ocenę jamy brzusznej. Z tego powodu już podczas rejestracji warto przekazać pacjentowi kilka prostych zaleceń dotyczących posiłków, napojów i przyjmowanych leków.
Dzień przed badaniem – dieta lekkostrawna i simetykon
W dniu poprzedzającym badanie zaleca się unikanie potraw ciężkostrawnych, tłustych i wzdymających. Ograniczenie ilości gazów w przewodzie pokarmowym może ułatwić obrazowanie narządów jamy brzusznej. Ewentualne stosowanie preparatów farmakologicznych należy uzgodnić z placówką wykonującą badanie lub z lekarzem.
W dniu badania – zasady, które warto przekazać pacjentowi
W dniu badania należy:
– pozostać na czczo przez co najmniej sześć godzin; u dzieci przerwa może być krótsza, a u niemowląt zwykle wystarcza odstęp między karmieniami;
– przyjmowane na stałe leki popić niewielką ilością niegazowanej wody;
– nie żuć gumy ani nie palić przed badaniem, ponieważ sprzyja to połykaniu powietrza;
– jeżeli badanie ma obejmować pęcherz moczowy lub miednicę mniejszą, wypić około godziny wcześniej od dwóch do czterech szklanek wody i nie oddawać moczu.
Badanie jest bardzo proste. Pacjenta układa się na plecach, na skórę nakłada się żel, a głowicę prowadzi po kolejnych okolicach brzucha. Pacjent bywa proszony o wstrzymanie oddechu lub obrócenie się na bok – to pozwala lepiej uwidocznić wątrobę, śledzionę czy nerki.
Całość trwa zwykle 15–30 minut, a w razie wątpliwości ocenę można od razu poszerzyć o badanie dopplerowskie.
Co wpływa na jakość obrazowania?
Na wartość diagnostyczną badania wpływają między innymi staranne przygotowanie do USG jamy brzusznej, doświadczenie osoby wykonującej badanie oraz możliwości techniczne ultrasonografu. W obrazowaniu jamy brzusznej wykorzystuje się systemy ogólnodiagnostyczne, takie jak aparaty z serii LOGIQ firmy GE HealthCare, oferujące obrazowanie o wysokiej rozdzielczości, czułe techniki dopplerowskie i narzędzia usprawniające pracę pracowni.
Co zrobić po otrzymaniu wyniku USG?
Opis badania należy omówić z lekarzem, który zestawi obraz ultrasonograficzny z objawami, historią choroby i wynikami innych badań. USG nie zawsze wystarcza do postawienia ostatecznego rozpoznania, dlatego w zależności od wykrytych zmian może być konieczna obserwacja, konsultacja specjalistyczna lub pogłębienie diagnostyki inną metodą. Placówki rozwijające pracownię ultrasonograficzną mogą skorzystać ze wsparcia Medinco w doborze i utrzymaniu odpowiedniego zaplecza diagnostycznego.
FAQ
Czy do USG jamy brzusznej potrzebne jest skierowanie?
W przypadku badania finansowanego przez NFZ potrzebne jest skierowanie lub zlecenie wystawione przez uprawnionego lekarza. Na badanie wykonywane prywatnie najczęściej można zapisać się bez skierowania, choć zasady warto wcześniej sprawdzić w wybranej placówce.
Kiedy pacjent otrzymuje wynik USG?
Lekarz zazwyczaj przekazuje opis po zakończeniu badania lub w terminie określonym przez placówkę. Wraz z wynikiem pacjent może otrzymać wybrane obrazy zapisane w formie wydruku lub elektronicznej.
Czy prawidłowy wynik USG wyklucza wszystkie choroby jamy brzusznej?
Nie. Każda metoda obrazowania ma określone możliwości i ograniczenia, a niektóre nieprawidłowości mogą wymagać wykonania tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, badań laboratoryjnych lub endoskopowych. Wynik zawsze należy interpretować w odniesieniu do występujących objawów.
Czy USG może rozpoznać zmianę nowotworową?
Badanie może uwidocznić guzek, nieprawidłową strukturę narządu lub inną zmianę wymagającą dalszej oceny. Sam obraz USG zwykle nie pozwala jednak jednoznacznie określić charakteru zmiany, dlatego lekarz może zalecić dodatkowe badania albo pobranie materiału do analizy.
Czy USG jamy brzusznej pozwala ocenić żołądek i jelita?
Nie jest to podstawowa metoda szczegółowego badania wnętrza żołądka i jelit. Ultrasonografia może jednak dostarczyć informacji o ścianach przewodu pokarmowego, jego ruchomości oraz zmianach położonych w najbliższym otoczeniu, jeżeli ich ocena jest możliwa podczas badania.